Çocukları en güzel şekilde eğitmek ve hayata hazırlamak her anne babanın en büyük hedefleri arasındadır. Anne baba ve çocuk arasındaki iletişim devam edegelen bir süreçtir. Ve bu süreçteki anne ve babanın davranışları ve tutumları ve olayları yorumlayışları çocuğun bütün hayatını etkilemektedir.

Çocuk belli bir yaş sınırı belirlemeden, çok küçük yaşlardan itibaren olumlu bir hareket yaptığı zaman ödüllendirilmelidir. Ödül mekanizmasını kullanırken, ödülün miktarını, yerini ve zamanını iyi ayarlamak gerekmektedir. Çocuklar neden ödüllendirildiğini bilmesi gerekir. Ve bu konuda çocuğa geri bildirimler yapılması gerekmektedir. Örneğin şu davranışı yaptığından dolayı veya bu davranışı yapmadaki gayretinden dolayı bu ödülü hak ettin gibi. Çocuklarınızı yalnızca başardıklarından dolayı değil başarıyı sağlamadaki gayretinden dolayı ödüllendirilmesine dikkat edilmesi gerekmektedir. Ve sürekli açıklayıcı olunması lazım ki çocuklar niçin ödülü hak ettiğini bilmeli.

Her davranışın ödüllendirilmemesi gerekir. Yoksa çocuk her isteğini değişik davranışlar yaparak elde etmeye çalışacaktır. Ve isteklerinin sonu gelmeyecektir. Bu yüzden çocuklara küçük yaştan itibaren neleri elde edemeyeceği konusunda bilgilendirmeler yapılmalı.

Maddi ödüllendirmelerde istenilen davranışı kazanım ilk aşamalarında hızlandırıcı etkisi gösterse bile bu durumun da şöyle bir sakıncası bulunmaktadır: İstenilen davranışın ödüle endeksli bir yapı almasına sebebiyet verebilmektedir. Çocuk ödülü almak şartı ile davranışı sergilemekte, ödül alınmadığında davranışı yapmayarak istenilen davranışın ortadan kalkması gibi durumlara neden olabilmektedir. Maddi ödüllendirmelerden çok manevi ödüllendirmelere başvurulması çocukların eğitimi adına daha başarılı sonuçlar verir. Maddi ödül verildiğinde bunun yanında çocuğunuza, yaptığının kendi sorumluluğu olduğu ve sorumluluklarını yerine getirmesi gerekliliği anlatılmalı.

Eğer çocuğunuza bir ödül vaat etmişseniz mutlaka yerine getirilmelidir, getirilemiyorsa çocuk tarafından anne ve babaya güvensizlik duygusu gelişecektir. Çocuklara yapması gereken bir şey (yemek yeme, ders çalışma, sınıfını geçmesi, odasını düzenleme, uyuma, vs.) için ödül önceden önerilen şey haline gelirse bu rüşvet olmaktadır. Bunu yaparsanız her seferinde daha çok şey isteyecek ve bunların kendi sorumluluğu olmadığını düşünecektir. Çocuklara çok fazla maddi ödül verilmemeli, çocuk bunu genelleyerek yaşamının her alanında kullanacaktır ve istekleri her geçen gün artacak, önüne geçilmeyecek hal alacaktır.

Manevi ödülleri tercih edin
Anne babanın keyifle sarılması
Gururla gülümseyişi
Çocukla göz kontağını korumak
Kucaklamak
Öpmek
Sosyal kolaylıklar sağlamak
İlgiyle dinlemek
Zaman ayırmak
Hayranlık ve sevinç göstermek
Başarılarını fark etmek
Çabalarını fark etmek
Yanlışlarını (mümkünse) görmezden gelmek
Takdir etmek...
*Burç Eğitim Kurumları, Özel Çukurova Lisesi Psikolojik Danışmanı